Yandex

Monero (XMR) İncelemesi

Server Kurlar Görüntüleme: 65
0 (0 İncelemeler)
Şununla kıyasla:
Isim

Monero

Monero (XMR) İncelemesi image

Genel bakış

Kripto-para topluluğunun pek çok üyesi tarafından popüler kripto-para Bitcoin’in kullanıcılarına mutlak anonimlik sağladığına inanılmaktadır ve bunun doğruluğunu göstermek adına geçmişte Bitcoin’in çeşitli yasadışı mal ve hizmetlerin satın alınmasında öncelikli olarak kullanılan para birimi olması gösterilir. Bu düşüncenin arkasında yatan öncelikli sebep olarak ise Bitcoin cüzdanlarının kişilerin kimlik bilgilerini içermemesi gösterilir. Bu kullanıcılarına her ne kadar belirli bir seviyede anonimlik sunuyor olsa da açık Blok-Zincirlerin saydam yapısı gereği ağda gerçekleşen herhangi bir işlem, dileyen herkes tarafınca gözlemlenebilir ve yeterince işlem takip edildiği zaman, en azından teorik olarak cüzdan sahibinin kim olduğu saptanabilir. Bunun tekil kripto-para kullanıcıları tarafından gerçekleştirilmesi oldukça zor olsa da Türk Lirası, Amerikan Doları gibi kripto-para alım satımına olanak sağlayan borsalar için bu son derece kolaydır. Örneğin 1 Ocak tarihinde A borsasından 1000 TRY değerinde Bitcoin aldığınızı ve B kripto-para borsasındaki cüzdanınıza gönderdiğinizi düşünelim. A borsası, B borsasındaki cüzdan adresini kayıtlarında sakladığı için bu cüzdandan yapılan tüm gönderim işlemlerini belirttiğiniz kimlik bilgilerinizle eşleştirebilir. Dolayısıyla kripto-para alanının büyümesi ve takip edilmeye başlanan yasal çerçeve sonucunda Bitcoin’in anonimlik özelliğinin ciddi bir darbe aldığını söyleyebiliriz.

Ancak kişiler çeşitli sebeplerle anonimliklerini korumak isteyebilirler. Kişisel (veya ticari) bilgilerini saklayan herkes, bunu yasadışı amaçlarla gerçekleştirmemektedir. Bir işletmenin sahip olduğu kripto-para varlıklarının miktarı, başka bir tarafla yapılacak pazarlığı belirgin şekilde etkileyebilir. Bu, finansal mahremiyetinizin Bitcoin ve diğer saydam Blok-Zincir ağlarında korunmadığı anlamına gelmektedir. Aynı zamanda anonimliğin bir insan hakkı olarak da görülebilmesi de mümkündür. Her ne kadar anonimlik sunan kripto-para projelerine karşı kullanılan standart argüman “Niye? Saklayacak bir şeyin mi var?” olsa da sosyal medya hesaplarınızın başkalarının kontrolüne geçmemesi için uzun ve karmaşık şifreler kullanmakta olduğunuzu hatırlamanızda fayda var. Her ne kadar bu yazımızda incelediğimiz Monero gibi gizlilik paraları, çeşitli kötü niyetli aktörler tarafından yasadışı işler için de kullanılıyor olsa da günlük hayatımızda kullandığımız itibari paraların da bu tip işler için yoğunlukla kullanıldığını belirtelim.

Bir gizlilik parası olan Monero’nun Dash, Pivx ve Verge gibi benzerlerinden hem teknolojik hem de topluluk desteği açısından belirgin şekilde önde olduğu kabul edilmektedir. Özel Dijital Para sloganıyla anılan Monero, güvenli, gizli, takip edilemez ve değiştirilebilir olma özellikleriyle kendini ön plana çıkarmaktadır. Monero bu özelliklerden ilki olan güvenli olmasını Blok-Zincir teknolojisini kullanmaya borçludur. Dağıtık bir kripto-para olan Monero’da işlemler dağıtık uzlaşımla onaylanmakta ve değiştirilemez bir şekilde Blok-Zincirine kaydedilmektedir. Bu özelliklerden ikincini ise birtakım teknikleri kullanarak işlemlerin kaynağını, miktarını ve alıcısını gizleyerek gerçekleştirmektedir.

  • Halka imzaları (ring signatures) gönderimi yapan kişinin cüzdan adresini gizlemekte kullanmaktadır. Gönderimi yapabilmesi olası kişilerden oluşan bir grup kullanıcı, birlikte bir imza üretir ve gönderimi aslında gerçekleştiren dışındaki kişiler yem olarak kullanılır. Bir halkada yer alan kullanıcı sayısı arttıkça, asıl göndericinin saptanma ihtimali daha da düşer, ancak bu aynı zamanda daha yüksek işlem maliyeti anlamına gelir. Çıktı başına sadece bir anahtar imgesine (key image) izin verilmesiyle çifte harcama sorunu çözülmüş olur.
  • Halka mahremiyet işlemleri (ring confidential transactions) gönderilen miktarı saklamakta kullanılmaktadır.
  • Hayalet adresler (stealth addresses) esasında sadece bir seferlik kullanılabilen açık anahtarlardır. Alıcıların asıl açık anahtarları, dolayısıyla kimlikleri bu sayede Monero ağında korunabilmektedir.

Bu özelliklerden üçüncüsü olan takip edilemezlik, ağdan gerçekleşen işlemlerin varsayılan şekilde karartılmasıyla sağlanmaktadır. Popüler kripto-paralar adına konuşacak olursak Blok-Zincir taramasıyla en fazla para veya jetonu elinde bulunduran cüzdanlardan oluşan bir “zenginler listesi”ne ulaşmak oldukça kolaydır. Ancak Monero için böyle bir listenin var olmaması, takip edilemezlik iddiası adına oldukça güçlü bir kanıtı olarak görülebilir. Son özellik olan değiştirilebilirlik ise ağın standart olarak karartılmış olmasından dolayı cüzdan ve Monero paralarının takip edilememesi, dolayısıyla satıcılar veya borsalar tarafından kara listeye alınamamasından kaynaklanmaktadır. Örneğin kara listeye alınan ve bir şekilde masum bir kişinin eline geçen bir Amerikan Doları, çeşit yasal sorunlara sebep olabilecekken tüm Monero paraları birbirine denktir ve birbirinden ayırt edilemez. Tüm bu özelliklerin Monero ağında gerçekleşen işlemlerin tamamı için zorunlu olması, kazayla saydam bir işlem gerçekleştirmenizi önlemekte ve gizliliğiniz için başka birisini güvenmeniz gerekmediği anlamına gelmektedir.

Sorun

Pek çok kişi tarafından Bitcoin’in kişilerin tam mahremiyetini ve anonimliğini koruduğuna inanılmaktadır. Bunun arkasında yatan sebeplerinse Bitcoin kullanarak yapılan değer aktarımlarında isim ve soy isim gibi kişilere özel verilerin kullanılmaması ve geçmişte Bitcoin’in yasadışı mal ve hizmetlerin alınıp satılması olduğunu öngörmek çok zor değildir. Ancak bu düşünce artık geçerliliğini kaybetmiştir. Türk Lirası gibi itibari paralarla BTC satın aldığınız borsalar, bu BTC’yi gönderdiğiniz adresle kişisel bilgilerinizi kolaylıkla eşleştirebilmekte ve sonraki aktarımlarınızı da takip edebilmektedir. Ayrıca herhangi biri tarafından cüzdanlarınızdan yapılan işlemler takip edilebilmekte ve kripto-para varlıklarınızın değeri bu kişilerce gözlemlenebilmektedir. Bu, Bitcoin Blok-Zinciri’nin saydam doğasından kaynaklanmaktadır ve bu sebeple kullanıcılarının kişisel veya finansal mahremiyetini koruyamamaktadır.

Çözüm

Monero Blok-Zinciri, Bitcoin’inkinden oldukça farklıdır. Kullandığı halka imzaları, halka mahremiyet işlemleri ve hayalet işlem özellikleriyle herhangi bir işlemde göndericinin ve alıcının adreslerinin yanı sıra gönderilen XMR miktarını da gizler. Blok-Zincirinin standart olarak “karartılmış” olması sebebiyle XMR cüzdanları borsalar tarafından kara listeye alınamaz. Blok-Zincir üzerindeki işlemlerden belirli bir kişinin cüzdanına ulaşılamayacağı için kişilerin finansal mahremiyetleri korunmuş olur.

Artıları

  1. Pek çok Blok-Zincir ve kripto-para projenin aksine Monero, öncelikli hedeflerine ulaşmış durumdadır. Ekibin şu anda işlemlerin gerçekleştiği IP adreslerini gizleyerek ağ görüntülenme riskini azaltacak ve Monero’nun güvenliğini arttıracak Kovri projesi üzerinde çalışması takdire şayan.
  2. İş Kanıtıyla yapılan Monero madenciliğinde ekibin ASIC-dirençliliğine gösterdiği yüksek önem, bu özel cihazlara sahip olmayan kişilerin de adil şekilde madencilik ödüllerinden yararlanabilmesine olanak sağlıyor.
  3. Bitcoin’in aksine dinamik blok boyutları ve ücretlerine sahip olan Monero, çok daha yüksek ölçeklenebilirlik sağlıyor.

Eksileri

  1. Sağladığı oldukça yüksek derecedeki gizlilik sebebiyle bilgisayar korsanları ve yasadışı işlere karışmış kişiler tarafından büyük ilgi görüyor ve kullanılıyor olması, halk gözünde kötü bir imaj oluşturuyor.
  2. Hükümetlerin Monero gibi gizlilik paralarına karşı oldukça olumsuz bir tavır sergilemesi, gelecekte kripto-para borsaların takip etmesi zorunlu kılınabilecek yasal düzenlemelerle bu paraların alım-satımını oldukça zorlaştırabilir.
  3. Göndericinin adresini saklayan halka imzalarında her ne kadar halkaya katılım sağlayan kişinin artmasıyla gizlilik artıyor olsa da işlem maliyetleri de kayda değer şekilde artmaktadır.

Borsalar

XMR’ın alım-satımı şu anda 52 borsada yapılmaktadır. Alım-satımlarınız için günlük toplam işlem hacminin yaklaşık %2’sinin bulunduğu ve XMR/BTC, XMR/ETH çiftlerinde alım-satım imkânı sunan Binance’i size önerebiliriz.

0 0

Bizim gibi

Copyright © 2017 - 2019. Tüm hakları saklıdır.